मोरङको सुन्दरहरैँचा स्थित सुकुना माध्यमिक विद्यालयसँग सम्बन्धित पछिल्लो घटनाले शिक्षा क्षेत्र मात्र होइन, समग्र समाजलाई गम्भीर रूपमा झक्झक्याएको छ। विद्यालय जस्तो पवित्र र सुरक्षित मानिने स्थानमा शिक्षक वा कर्मचारीबाट अनुचित व्यवहार भएको आरोप सार्वजनिक हुनु अत्यन्तै संवेदनशील विषय हो। यस्ता घटनाले विद्यार्थी, अभिभावक र समाजमा विद्यालयप्रतिको विश्वास नै कमजोर बनाउने जोखिम हुन्छ।
यस विषयमा सुन्दरहरैँचा नगरपालिकाले गम्भीर ध्यानाकर्षण जनाउँदै निष्पक्ष छानबिन गर्ने र दोषी प्रमाणित भए कानुनबमोजिम कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नु सकारात्मक कदम हो। तर प्रतिबद्धता मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसलाई व्यवहारमा उतार्ने दृढ इच्छाशक्ति र पारदर्शी प्रक्रिया पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।
घटनाको सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन कुनै पनि प्रकारको राजनीतिक, प्रशासनिक वा व्यक्तिगत प्रभावबाट मुक्त अनुसन्धान हुनुपर्छ। आरोप लागेकै आधारमा कसैलाई दोषी ठहर गर्नु न्यायको सिद्धान्तविपरीत हुन्छ भने पीडितको आवाजलाई बेवास्ता गर्नु पनि समान रूपमा अन्याय हो। त्यसैले प्रमाण, तथ्य र कानुनी प्रक्रियाका आधारमा निष्कर्षमा पुग्नु नै सही बाटो हो।
विद्यालय केवल पढाइ हुने ठाउँ होइन, विद्यार्थीको चरित्र निर्माण, आत्मविश्वास र भविष्यको आधार तयार हुने संस्था हो। यदि त्यही वातावरण असुरक्षित बन्न थाल्यो भने त्यसको असर एउटा विद्यार्थीमा मात्र सीमित रहँदैन, सम्पूर्ण शिक्षा प्रणालीमाथि प्रश्न उठ्छ। त्यसैले विद्यालयहरूमा बालमैत्री वातावरण, यौन दुर्व्यवहारविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति र प्रभावकारी गुनासो व्यवस्थापन प्रणाली अनिवार्य रूपमा कार्यान्वयन गरिनुपर्छ।
यस घटनाबाट एउटा महत्वपूर्ण सन्देश पनि लिन आवश्यक छ—विद्यार्थीको आवाजलाई कहिल्यै कमजोर ठानिनु हुँदैन। उनीहरूले उठाएका गुनासा समयमै सुन्ने, गोपनीयता कायम राख्ने र निष्पक्ष रूपमा सम्बोधन गर्ने संस्कृतिको विकास आजको आवश्यकता हो।
अब सबैको ध्यान छानबिन प्रक्रियातर्फ केन्द्रित हुनुपर्छ। सत्य जे हो, त्यो बाहिर आउनुपर्छ। यदि दोषी छन् भने उनीहरूले कानुनी सजाय पाउनैपर्छ, र यदि आरोप निराधार छन् भने सम्बन्धित पक्षको प्रतिष्ठा पनि न्यायोचित रूपमा पुनःस्थापित हुनुपर्छ।
शिक्षा क्षेत्रमा विश्वास कायम राख्ने एउटै उपाय छ—सत्यलाई लुकाउने होइन, सत्यलाई निष्पक्ष रूपमा उजागर गर्ने। सुकुना माध्यमिक विद्यालयको यो प्रकरण त्यसैको महत्वपूर्ण परीक्षा बनेको छ। नगरपालिकाले गरेको प्रतिबद्धता व्यवहारमा देखियो भने मात्र अभिभावक, विद्यार्थी र समाजको विश्वास पुनः स्थापित हुनेछ।
